Αντιμετώπιση οξέος περιστατικού και αποφυγή ακούσιας νοσηλείας ασθενούς

«Η δυνατότητα επιβολής περιορισμών στην προσωρινή ελευθερία και στην ελεύθερη άσκηση των λοιπών δικαιωμάτων του ασθενούς λόγω θεραπευτικής παρέμβασης, είχε ως αποτέλεσμα να εκδηλώνονται ιστορικά πολλές καταχρήσεις, που στους πρόσφατους χρόνους βρήκαν πεδίο ανάπτυξης ιδιαίτερα στο πλαίσιο ολοκληρωτικών πολιτικών συστημάτων ή καθεστώτων.»

Michel Foucault, “Folie et déraison: Histoire de la folie à l’âge classique

 O Νίκος έφτασε στα Κουφονήσια πριν 3 μήνες αναζητώντας τη γη επαγγελίας. Έφυγε ξαφνικά από το σπίτι του στη Θεσσαλονίκη χωρίς να ενημερώσει κανέναν, ούτε τη σύζυγό του, ούτε συγγενείς και φίλους. Χρόνιος ψυχωσικός ασθενής, έκοψε τα φάρμακά του και αποφάσισε να κάνει μία νέα αρχή στο νησί. Εκεί, όμως τα πράγματα δεν πήγαιναν όπως περίμενε. Την ενέργεια του νησιού, την οποία ήθελε να εκμεταλλευθεί για να αποκτήσει τις υπέρτατες δυνάμεις, ανώτερες από οποιουδήποτε άλλου ζώντος οργανισμού, τώρα την έκλεβαν άλλοι. Έκανε στην άκρη την αγαπημένη του φράση «πάντα να έχουμε θετική σκέψη», που είχε υιοθετήσει όταν νοσηλεύθηκε  σε ψυχιατρική κλινική πριν ακριβώς 11 χρόνια, και αποφάσισε να αναλάβει δράση. Θα πολεμούσε όποιον στεκόταν εμπόδιο στα σχέδια του. Η επίθεση κατά παντός ληστή της ενέργειας του νησιού ήταν πλέον ο καθημερινός αγώνας του…
Κάπως έτσι ο Νίκος έφτασε, μετά από εισαγγελική εντολή, στο Ιατρείο της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας στη Νάξο. Θεωρούνταν επικίνδυνος για τον εαυτό του και τους άλλους. Έπρεπε να νοσηλευθεί σε ψυχιατρικό νοσοκομείο της Αθήνας, κάνοντας το ταξίδι από τη Νάξο με συνοδεία αστυνομίας, φορώντας χειροπέδες, ενώ πρώτα θα είχε διανυκτερεύσει στο κρατητήριο του αστυνομικού τμήματος.
Το περιστατικό αυτό, όμως, έπρεπε να αντιμετωπισθεί διαφορετικά. Με τη δέσμευση των επαγγελματιών ψυχικής υγείας της ΚΛΙΜΑΚΑ (ψυχίατροι, ψυχολόγος, νοσηλεύτρια), ο Νίκος νοσηλεύθηκε για μία νύχτα στο Γενικό Νοσοκομείο της Νάξου, παρακολουθήθηκε για τις επόμενες 2 ημέρες επί 24ωρου και στη συνέχεια επέστρεψε με τη σύζυγό του στη Θεσσαλονίκη, όπου και πλέον παρακολουθείται σταθερά από ψυχίατρο λαμβάνοντας παράλληλα και την απαραίτητη φαρμακευτική αγωγή.
Το περιστατικό είναι ένα μεταξύ πολλών που καταδεικνύει ότι όταν υπάρχουν η απαραίτητη συνεργασία και γνώση, τότε οι ακούσιες νοσηλείες ασθενών, οξέων περιστατικών, μπορούν να αποφευχθούν. Στις περιπτώσεις ψυχιατρικού επείγοντος που απαιτεί ακούσια νοσηλεία, η συνήθης διαδικασία περιλαμβάνει την κινητοποίηση ενός αριθμού φορέων και υπηρεσιών με σκοπό τη διασφάλιση της ασφαλούς μετακίνησης του ασθενούς στα ψυχιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας. Η μετακίνηση του ασθενούς γίνεται συνοδεία αστυνομικών και ιατρού με ότι αυτό συνεπάγεται για την ομαλή λειτουργία του αστυνομικού τμήματος και του κέντρου υγείας όπου αυτοί εργάζονται. Πρόκειται για μια διαδικασία εξαιρετικά χρονοβόρα και δαπανηρή που βαραίνει τόσο τον οικογενειακό προϋπολογισμό του ασθενούς όσο και τους κρατικούς φορείς. Επιπροσθέτως, το «κόστος» των ακούσιων νοσηλειών συμπεριλαμβάνει συναισθηματική επιβάρυνση και στιγματισμό του ασθενούς και της οικογένειάς του από την εισαγωγή και νοσηλεία σε ψυχιατρείο, οικονομικό κόστος για τους ανωτέρω, πιθανή παραμονή του ασθενούς στο κρατητήριο και αποκοπή του από την κοινότητα.

Ωστόσο, η λειτουργία της Κινητής Μονάδας Ψυχικής υγείας ΝΑ Κυκλάδων εδώ και 8 έτη έχει διαφοροποιήσει σημαντικά την παραπάνω κατάσταση, με πολλαπλασιαστικά οφέλη τόσο για τον πάσχοντα και για την οικογένεια του όσο και για την ευρύτερη κοινότητα, ανάγοντας τα οφέλη αυτά στην σφαίρα του συλλογικού συμφέροντος. Στο πλαίσιο της εφαρμογής των αρχών της Κοινοτικής Ψυχιατρικής, με τη χρήση του συστήματος της τηλεψυχιατρικής και με την συνεργασία των εμπλεκομένων φορέων έχει επιτύχει την αποφυγή της ακούσιας νοσηλείας για πλήθος ψυχιατρικών επειγόντων περιστατικών. Αυτό κατέστη δυνατό μέσω της έγκαιρης παρέμβασης των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, της κατ’ οίκον ή της βραχείας νοσηλείας του ασθενούς στο Γενικό Νοσοκομείο Νάξου και της μετέπειτα παρακολούθησης του από την ΚΛΙΜΑΚΑ.

Το θέμα της ακούσιας νοσηλείας αφορά το σύνολο των υπηρεσιών που εμπλέκονται  στους άξονες της δημόσιας υγείας, δημόσιας ασφάλειας και του γενικότερου συστήματος. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει ότι τα συμφέροντα και οι θεωρήσεις είναι κοινά. Ενώ, η ελληνική νομοθεσία στο εν λόγω ζήτημα θεωρείται από τις προοδευτικότερες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δεν προβλέπεται θεσμικά εναλλακτική θεραπευτική πρόταση από την ακούσια νοσηλεία. Καταδεικνύεται, λοιπόν, άμεσα και επιτακτικά η αναγκαιότητα ενός εναλλακτικού μέτρου, το οποίο, όμως, βρίσκει μπροστά του τους τοίχους της έλλειψης κοινωνικών πόρων αλλά και της απροθυμίας των κοινοτικών φορέων.
Τα υπερβολικά υψηλά ποσοστά ακούσιων εγκλεισμών στην Ελλάδα (40%-50% των εισαγωγών) συγκριτικά με τα αντίστοιχα σε ευρωπαϊκό επίπεδο (7%- 8%) αποτυπώνουν την πραγματικότητα εκατοντάδων συμπολιτών μας, των οποίων, λόγω της έλλειψης εναλλακτικών παρεμβάσεων, η προσωπική ελευθερία περιορίζεται σε χώρους αστυνομικής κράτησης, οι οικογένειες και το περιβάλλον επιβαρύνεται από το στίγμα της ακούσιας νοσηλείας αλλά και το οικονομικό κόστος αυτής, εν τέλει, η ποιότητα ζωής τείνει να μηδενιστεί.

Ζητούμενο εξακολουθεί να παραμένει μία περίθαλψη που να πραγματοποιείται σε καθεστώς προστατευόμενης ή εγγυημένης ελευθερίας, καθώς και μία ελευθερία που βιώνεται  σε ένα καθεστώς αξιοπρεπούς κοινωνικής περίθαλψης και εξασφαλισμένης θεραπείας. Αν και το δικαίωμα στην περίθαλψη αναγνωρίζεται καθολικά, ο δρόμος που οδηγεί στη διασφάλιση μίας αποτελεσματικής και παράλληλα αξιοπρεπούς φροντίδας για όλους τους ψυχικά πάσχοντες είναι ακόμα μακρύς.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

Συμπτώματα & έγκαιρη διάγνωση στην ψύχωση

Ο νομπελίστας μαθηματικός John Nash (γνωστός στο ευρύ κοινό από την ταινία "A beautiful mind") έπασχε από σχιζοφρένεια

Με στόχο να καταστεί κατανοητή και να περιγραφεί πλήρως αυτή η ανομοιογενής ομάδα διαταραχών, η ψύχωση, κρίνεται σκόπιμο να παρατεθούν ορισμένα από τα πιο σημαντικά της συμπτώματα.

Διαταραχές της σκέψης

Η κύρια διαταραχή του περιεχομένου της σκέψης σε άτομα με ψυχωσικά συμπτώματα είναι οι παραληρητικές ιδέες. Παραληρητική ιδέα είναι μία εσφαλμένη πεποίθηση του ατόμου, η οποία δεν μπορεί να εξηγηθεί από το πολιτισμικό του πλαίσιο και η οποία υποστηρίζεται σθεναρά από το άτομο ως πραγματική (McKenna, 1997). Οι παραληρητικές ιδέες μπορεί να έχουν τις ακόλουθες μορφές: 1) διώξεως (το άτομο πιστεύει ότι συνωμοτούν εναντίον του ή ότι καταδιώκεται), 2) ζηλοτυπίας (πιστεύει ότι ο/η σύντροφός του/ της έχει δεσμό με άλλο άτομο), 3) μεγαλείου (το άτομο πιστεύει ότι έχει ιδιαίτερες δυνάμεις ή ικανότητες), 4)θρησκευτικές (το άτομο «υπεραπασχολείται» με λανθασμένες πεποιθήσεις θρησκευτικής φύσεως), 5) σωματικές (πιστεύει ότι το σώμα του είναι αρρωστημένο, ανώμαλο ή έχει αλλάξει), 6) αναφοράς (όταν πιστεύει ότι ασήμαντα σχόλια ή γεγονότα αναφέρονται σε αυτόν ή έχουν κάποια ειδική σημασία γι’ αυτόν)7) ελέγχου (πιστεύει ότι τα συναισθήματα ή οι σκέψεις του ελέγχονται από κάποια εξωτερική δύναμη 8. διαβάσματος της σκέψης (οι σκέψεις του γίνονται αντιληπτές από τους άλλους) 9) εκπομπής της σκέψης (οι σκέψεις του εκπέμπονται, ώστε να μπορούν να ακουστούν από τους άλλους) 10) παρεμβολής της σκέψης (το άτομο πιστεύει ότι οι σκέψεις του δεν ανήκουν σε αυτό, αλλά έχουν τοποθετηθεί από κάποιον άλλο) 11) απόσυρσης της σκέψης (πιστεύει ότι οι σκέψεις του έχουν απομακρυνθεί από το κεφάλι του).

Άλλες διαταραχές της σκέψης που παρατηρούνται σε άτομα με ψυχωσικά συμπτώματα είναι η αλογία, η οποία αναφέρεται στη μειωμένη γνωστική δραστηριότητα και στις αργές ή κενές νοητικές διεργασίες, η θετική μορφολογική διαταραχή της σκέψης, κατά την οποία το άτομο αλλάζει χωρίς λογική ακολουθία θέμα, έχει διάσπαση προσοχής, εμφανίζει  ηχητικούς συνειρμούς και νεολογισμούς κ.λπ. (Andreasen, et al.1994).

Διαταραχές της αντίληψης

Οι πιο χαρακτηριστικές διαταραχές στην αντίληψη είναι οι ψευδαισθήσεις και ιδιαίτερα οι ακουστικές. Οι ψευδαισθήσεις στην ουσία είναι αντιλήψεις χωρίς αντικείμενο-ερέθισμα, δεν υπόκεινται στον έλεγχο της βούλησης του ατόμου και έχουν τη δύναμη και την επίδραση των πραγματικών αντιλήψεων. Χαρακτηριστικές ακουστικές ψευδαισθήσεις σε άτομα με ψυχωσικά συμπτώματα είναι οι εξής : μη λεκτικές (διάφοροι ήχοι, θόρυβοι, μουσική κ.λπ.), σχολιασμού (φωνές που ακούει ο ασθενής να προέρχονται από μέσα ή έξω από το κεφάλι του, να τον σχολιάζουν και να αναφέρονται σε αυτόν σε τρίτο πρόσωπο), προστακτικές (δίνουν εντολή στον ασθενή να προβεί σε δράση, θεωρούνται πολύ επικίνδυνες γιατί μπορεί να τον διατάξουν να κάνει κακό στον εαυτό του ή στους άλλους), λειτουργικές (ο ασθενής ακούει φωνές που δημιουργούνται πάνω σε πραγματικούς ήχους του περιβάλλοντος, όπως θρόισμα φύλλων, στάλες νερού που πέφτουν κ.λπ.), εξωπραγματικές (ξεφεύγουν από τα όρια της φυσιολογικής αντίληψης, π.χ. ο ασθενής ακούει ένα παιδί που το βασανίζουν σε κάποια άλλη πόλη) (McKenna, 1997).

Πέρα από τις ακουστικές ψευδαισθήσεις, υπάρχουν και οπτικές, οσφρητικές, και γευστικές ψευδαισθήσεις, οι οποίες, όμως, είναι πιο σπάνιες στα άτομα με ψυχωσικά συμπτώματα. Στο σημείο αυτό κρίνεται αναγκαίο να δοθεί έμφαση στο γεγονός ότι οι οπτικές ψευδαισθήσεις συναντώνται κυρίως σε άτομα που έχουν κάνει χρήση ψυχοδραστικών ουσιών (αμφεταμινική ψύχωση). Τέλος, μία γενική υπερευαισθησία στον ήχο, στο φως και στις οσμές είναι συνηθισμένη σε αυτά τα άτομα.

Συνέχεια

Μύθοι και αλήθειες για τη σχιζοφρένεια

ΜΥΘΟΣ: Κανείς δεν θεραπεύεται από τη σχιζοφρένεια.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Κάθε ασθενής με σχιζοφρένεια έχει διαφορετική εξέλιξη.

Η σχιζοφρένεια έχει πολλές μορφές με διαφορετικό τρόπο έναρξης, με διαφορετική πορεία και έκβαση και διαφορετική ανταπόκριση στη θεραπεία.
Η γενίκευση ότι κανείς δε θεραπεύεται από τη σχιζοφρένεια οδηγεί σε απελπισία και απόγνωση και τους ασθενείς και τους συγγενείς τους. Στατιστικές έχουν δείξει ότι το 30% των ασθενών διατηρούν μια σημαντική λειτουργικότητα. Ένα ποσοστό 20% με 30% παρουσιάζουν τέτοια συμπτωματολογία που τους επιτρέπει να έχουν μια ικανοποιητική και παραγωγική ζωή, να εργάζονται και να ζουν αυτόνομα στο πλαίσιο της κοινωνίας. Το ένα τρίτο περίπου των ασθενών έχει δυσμενή πρόγνωση με συχνές εξάρσεις της νόσου, νοσηλείες και χρειάζεται συνεχή φροντίδα και υποστήριξη.

ΜΥΘΟΣ: Τα άτομα με σχιζοφρένεια πρέπει να κλείνονται στο ψυχιατρείο.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Τα άτομα με σχιζοφρένεια πρέπει να νοσηλεύονται όταν και όσο το χρειάζονται πραγματικά.

Αυτό πρέπει να γίνεται, κυρίως, όταν κυριαρχούν τα οξέα συμπτώματα της νόσου που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν σε εξωτερική βάση. Η σχιζοφρένεια σήμερα μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά έξω από το ίδρυμα σε εξωνοσοκομειακές ψυχιατρικές δομές (π.χ. Κέντρα Ψυχικής Υγείας, Κέντρα Ημέρας, Προγράμματα Αποκατάστασης). Τα άτομα που είναι ενταγμένα σε τέτοιες δομές στην κοινότητα παρουσιάζουν καλύτερη έκβαση της νόσου τους σε σχέση με τα άτομα που αντιμετωπίζονται μέσα στο νοσοκομείο. Η σύγχρονη Ψυχιατρική θεωρεί ότι η θεραπευτική αντιμετώπιση του ασθενή εκτός του ψυχιατρικού ασύλου είναι καλύτερη για την εξέλιξη της νόσου. Ο εγκλεισμός στο ίδρυμα στερεί τον ασθενή από τα κοινωνικά ερεθίσματα, τον οδηγεί στην περιθωριοποίηση και συμβάλλει έτσι στη διαιώνιση του στίγματος.

ΜΥΘΟΣ: Οι άρρωστοι με σχιζοφρένεια δεν είναι ικανοί να πάρουν αποφάσεις για τη θεραπεία τους.
ΑΛΗΘΕΙΑ: Οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν αλλά και θέλουν να συμμετέχουν στις αποφάσεις που αφορούν τη θεραπεία τους.

Βέβαια η ικανότητά τους να λάβουν ανάλογες αποφάσεις δεν είναι πάντα η ίδια σε όλες τις φάσεις της ασθένειας. Υπάρχουν φάσεις όπως η έναρξη της νόσου ή οι υποτροπές όπου η ικανότητα αυτή περιορίζεται δραστικά και άλλες φάσεις όπου ο ασθενής μπορεί να συμμετέχει ενεργά στη θεραπεία του. Οι έρευνες δείχνουν πως η συμμετοχή του ασθενή και της οικογένειάς του στη λήψη αποφάσεων, βοηθάει στην καλή συνεργασία με το γιατρό και τους θεραπευτές, βελτιώνει το τελικό αποτέλεσμα και ενισχύει τη «συναίνεση» στη θεραπεία. Συνέχεια

To εκφραζόμενο συναίσθημα

Η κατάσταση της υγείας του ανθρώπου επηρεάζεται σημαντικά από τις σχέσεις του με τα μέλη της οικογένειάς του. Σήμερα υποστηρίζεται ευρέως ότι κοινωνικοί παράγοντες επηρεάζουν τόσο την ευαλωτότητα ως προς την εμφάνιση κάποιας πάθησης όσο και την ανάρρωση από αυτή. Η έννοια του εκφραζόμενου συναισθήματος περιλαμβάνει : την κριτική, την επιθετικότητα, την εγκαρδιότητα, τα θετικά σχόλια και τη συναισθηματική υπερεμπλοκή, δηλαδή κάποια βασικά σημεία που καθορίζουν τις ανθρώπινες σχέσεις.  Μετράται με μια ημιδομημένη συνέντευξη, διάρκειας 1 ½-2 ωρών περίπου (Camberwell Family Interview).

Το εκφραζόμενο συναίσθημα έχει χρησιμοποιηθεί για να μελετηθούν οι ενδοοικογενειακές σχέσεις σχιζοφρενών ασθενών. Το έναυσμα για να ξεκινήσουν οι μελέτες αυτές έδωσε ο Brown, τη δεκαετία του 1960, διαπιστώνοντας ότι οι υποτροπές των σχιζοφρενών που έβγαιναν από τα ψυχιατρεία είχαν σχέση με το συναισθηματικό κλίμα που επικρατούσε στην οικογένειά τους. Συγκεκριμένα, ο Brown και οι συνεργάτες του παρατήρησαν ότι οι ασθενείς που επέστρεφαν στα σπίτια τους και ζούσαν με τους γονείς ή τις συζύγους τους είχαν περισσότερες πιθανότητες να υποτροπιάσουν σε σχέση με τους ασθενείς που ζούσαν σε διαμερίσματα ή με τα αδέρφια τους. Ο Brown συμπέρανε ότι οι πολύ στενοί οικογενειακοί δεσμοί προκαλούσαν αυξημένα επίπεδα εγρήγορσης στους σχιζοφρενείς ασθενείς με αποτέλεσμα να μην μπορούν να αντεπεξέλθουν.

O Brown και οι συνεργάτες του δημιούργησαν την CFI προκειμένου να μετρήσουν το εκφραζόμενο συναίσθημα. Οι κλίμακες που περιλαμβάνει η συνέντευξη έχουν σαν στόχο τη μέτρηση των συναισθημάτων που εκφράζει ο συγγενής από τον οποίο παίρνουμε τη συνέντευξη για τον ασθενή (το πρόσωπο για το οποίο μιλάει). Παρακάτω αναφέρονται κάποιες πληροφορίες για τις κλίμακες που περιέχει η συνέντευξη.

Κριτική

«μια δήλωση η οποία εκφράζεται με τέτοιο τρόπο, ώστε αποτελεί ένα δυσμενές σχόλιο σχετικά με τη συμπεριφορά ή την προσωπικότητα του προσώπου στο οποίο αναφέρεται.» Η κριτική μπορεί να είναι εμφανής:

α. στο περιεχόμενο του σχολίου

β. στον τόνο της φωνής, στο ύφος του ομιλητή κλπ

α. Οι ψυχιατρικοί ασθενείς συχνά φέρονται με παράξενο ή κοινωνικά μη αποδεκτό τρόπο. Η αναγνώριση της παράδοξης συμπεριφοράς ή η περιγραφή των δυσκολιών που αντιμετωπίζει ο ασθενής σε καμία περίπτωση δεν αρκούν για να χαρακτηριστεί ένα σχόλιο επικριτικό. Ωστόσο ο τόνος της φωνής μπορεί να δώσει αρνητική χροιά σ ένα ουδέτερο, περιγραφικό σχόλιο. Παραδείγματα τέτοιων σχολίων είναι:

  • Δεν έχει δουλέψει ποτέ στη ζωή του
  • Μου λέει αρκετά ψέματα
  • Το πρόβλημά του είναι το ποτό: πίνει υπερβολικά

Ακόμα και σχόλια που εκφράζουν την επιθυμία του συγγενούς να ήταν διαφορετικά τα πράγματα δεν θεωρούνται επικριτικά, εκτός κι αν ειπωθούν με επικριτικό τρόπο:

  • Μακάρι να μπορούσε να κρατήσει μια δουλειά, όποια δουλειά και να ήταν αυτή
  • Θα προτιμούσα να μην μας έλεγε ψέματα κλπ

Οι συγγενείς με χαμηλό εκφραζόμενο συναίσθημα συχνά περιγράφουν τους εαυτούς τους σαν «πληγωμένους» ή «λυπημένους» αλλά δεν κατηγορούν τον ασθενή γι αυτά τα συναισθήματα. Αυτή η στάση (απογοητευμένοι, χωρίς να είναι επικριτικοί) έχει σχέση με τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τους σχιζοφρενείς (πιστεύουν ότι πάσχουν από μία ασθένεια πάνω στην οποία μπορούν να ασκήσουν μικρό ή καθόλου έλεγχο. Πιστεύουν επίσης ότι δεν ευθύνονται για τις πράξεις τους όταν είναι άρρωστοι). Συνέχεια

Evidence-based πρακτικές για την θεραπεία ψυχικά πασχόντων στην κοινότητα

Αν ανατρέξουμε λίγες δεκαετίες πίσω στο χρόνο, η θεραπεία ενός χρόνιου ψυχιατρικού ασθενή με έντονα δυσλειτουργικό παραλήρημα θρησκευτικού περιεχομένου, συχνές υποτροπές, αυτοκτονικό ιδεασμό και απουσία εναισθησίας – άρα και συχνές διακοπές στη λήψη φαρμακευτικής αγωγής – μέσα στην κοινότητα και με τη βοήθεια αυτής, θα φάνταζε σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Πόσο μάλλον αν μας πληροφορούσαν ότι πρόκειται για κάτοικο μιας απομονωμένης περιοχής όπου δεν υπάρχει ψυχιατρικό νοσοκομείο ούτε και φυσική παρουσία ψυχιάτρου. Σήμερα, η χρήση της τηλεψυχιατρικής τεχνολογίας και οι συστηματικές προσεγγίσεις αγωγής της κοινότητας μας επιτρέπουν όχι μόνο να υλοποιούμε τα σενάρια επιστημονικής φαντασίας αλλά και να μιλάμε για evidence-based θεραπευτικές προσεγγίσεις «δύσκολων ψυχιατρικών ασθενών» στον τόπο διαμονής τους.

Αναμφισβήτητα, η μεταστροφή αυτή των στάσεων και εν συνεχεία των προσεγγίσεων δεν συντελείται από τη μια στιγμή στην άλλη. Κάθε άλλο, απαιτεί μια συνεχή διαδικασία ευαισθητοποίησης και συνδιαλλαγής των επαγγελματιών ψυχικής υγείας με την ευρύτερη κοινότητα και με τους εκάστοτε φορείς κάθε τύπου εξουσίας ·γιατρούς, εισαγγελείς, αστυνομικούς, λιμενικούς, ιερείς, καθηγήτες.

Η σχέση του προσωπικού μιας Κινητής Μονάδας με τα μέλη που απαρτίζουν το κοινωνικό σύστημα οργάνωσης που ονομάζεται κοινότητα περνά από πολλά στάδια για να καταλήξει στη συνεργατική θεραπεία των πασχόντων μελών. Χρειάζεται διαρκής ενημέρωση, υποστήριξη στις εκάστοτε ανάγκες που μπορεί να προκύψουν (π.χ. επείγοντα περιστατικά στους χώρους των σχολείων ή των αγροτικών ιατρείων), παραδειγματική στάση απέναντι στους αποκλεισμένους, ανθεκτικότητα στις αντιξόοτητες και στις ματαιώσεις, ανάδειξη των πολλαπλασιαστικών οφελών, μεταλαμπάδευση συλλογικού πνεύματος. Σε όλη τη διαδικασία υπεισέρχεται ένα πλήθος παραγόντων που μπορεί να την αναχαιτίσουν. Χαρακτηριστικά μπορούμε να αναφέρουμε την απουσία υποστηρικτικού δικτύου που καθίστα ιδιαίτερα δύσκολη την αντιμετώπιση ενός ψυχιατρικού περιστατικού. Ωστόσο, τα αντικειμενικά οφέλη που προκύπτουν με την αποφυγή της ακούσιας νοσηλείας αποκτούν ένα χαρακτήρα ανατροφοδότησης που ενισχύουν τα κίνητρα για συνέχιση της προσπάθειας εύρεσης λύσεων εναλλακτικών της ακούσιας νοσηλείας.

Ο πρωταγωνιστής του σεναρίου που αναφέρουμε στην αρχή του κειμένου είναι υπαρκτό πρόσωπο. Έπειτα από πολλές και πολύμηνες ακούσιες νοσηλείες μπαίνει για άλλη μία φορά σε  υποτροπή. Αυτή τη φορά όμως, δεν μεταφέρεται ως κρατούμενος στην Αθήνα αλλά νοσηλεύται εδώ και μία εβδομάδα  στο Κέντρο Υγείας Νάξου όπου λαμβάνει τη φροντίδα των γιατρών, του νοσηλευτικού προσωπικού και του επιστημονικού προσωπικού της Μονάδας Ψυχικής Υγείας. Η συνεχής βελτίωση της κατάστασης του τις τελευταίες ημέρες θα αποτελέσει ακόμα ένα έρεισμα προς την κατεύθυνση της παροχής ποιοτικών κοινοτικών υπηρεσίων.

Άλλωστε, αποστιγματισμός και κοινοτική ψυχιατρική αλληλεπιδρούν δυναμικά. Η άρση του στίγματος της ψυχικής ασθένειας αποτελεί προαπαιτούμενο για την θεραπεία στην κοινότητα και η θεραπεία στην κοινότητα οδηγεί ολοένα και περισσότερο στην άρση του στίγματος.