Αντιμετώπιση οξέος περιστατικού και αποφυγή ακούσιας νοσηλείας ασθενούς

«Η δυνατότητα επιβολής περιορισμών στην προσωρινή ελευθερία και στην ελεύθερη άσκηση των λοιπών δικαιωμάτων του ασθενούς λόγω θεραπευτικής παρέμβασης, είχε ως αποτέλεσμα να εκδηλώνονται ιστορικά πολλές καταχρήσεις, που στους πρόσφατους χρόνους βρήκαν πεδίο ανάπτυξης ιδιαίτερα στο πλαίσιο ολοκληρωτικών πολιτικών συστημάτων ή καθεστώτων.»

Michel Foucault, “Folie et déraison: Histoire de la folie à l’âge classique

 O Νίκος έφτασε στα Κουφονήσια πριν 3 μήνες αναζητώντας τη γη επαγγελίας. Έφυγε ξαφνικά από το σπίτι του στη Θεσσαλονίκη χωρίς να ενημερώσει κανέναν, ούτε τη σύζυγό του, ούτε συγγενείς και φίλους. Χρόνιος ψυχωσικός ασθενής, έκοψε τα φάρμακά του και αποφάσισε να κάνει μία νέα αρχή στο νησί. Εκεί, όμως τα πράγματα δεν πήγαιναν όπως περίμενε. Την ενέργεια του νησιού, την οποία ήθελε να εκμεταλλευθεί για να αποκτήσει τις υπέρτατες δυνάμεις, ανώτερες από οποιουδήποτε άλλου ζώντος οργανισμού, τώρα την έκλεβαν άλλοι. Έκανε στην άκρη την αγαπημένη του φράση «πάντα να έχουμε θετική σκέψη», που είχε υιοθετήσει όταν νοσηλεύθηκε  σε ψυχιατρική κλινική πριν ακριβώς 11 χρόνια, και αποφάσισε να αναλάβει δράση. Θα πολεμούσε όποιον στεκόταν εμπόδιο στα σχέδια του. Η επίθεση κατά παντός ληστή της ενέργειας του νησιού ήταν πλέον ο καθημερινός αγώνας του…
Κάπως έτσι ο Νίκος έφτασε, μετά από εισαγγελική εντολή, στο Ιατρείο της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας στη Νάξο. Θεωρούνταν επικίνδυνος για τον εαυτό του και τους άλλους. Έπρεπε να νοσηλευθεί σε ψυχιατρικό νοσοκομείο της Αθήνας, κάνοντας το ταξίδι από τη Νάξο με συνοδεία αστυνομίας, φορώντας χειροπέδες, ενώ πρώτα θα είχε διανυκτερεύσει στο κρατητήριο του αστυνομικού τμήματος.
Το περιστατικό αυτό, όμως, έπρεπε να αντιμετωπισθεί διαφορετικά. Με τη δέσμευση των επαγγελματιών ψυχικής υγείας της ΚΛΙΜΑΚΑ (ψυχίατροι, ψυχολόγος, νοσηλεύτρια), ο Νίκος νοσηλεύθηκε για μία νύχτα στο Γενικό Νοσοκομείο της Νάξου, παρακολουθήθηκε για τις επόμενες 2 ημέρες επί 24ωρου και στη συνέχεια επέστρεψε με τη σύζυγό του στη Θεσσαλονίκη, όπου και πλέον παρακολουθείται σταθερά από ψυχίατρο λαμβάνοντας παράλληλα και την απαραίτητη φαρμακευτική αγωγή.
Το περιστατικό είναι ένα μεταξύ πολλών που καταδεικνύει ότι όταν υπάρχουν η απαραίτητη συνεργασία και γνώση, τότε οι ακούσιες νοσηλείες ασθενών, οξέων περιστατικών, μπορούν να αποφευχθούν. Στις περιπτώσεις ψυχιατρικού επείγοντος που απαιτεί ακούσια νοσηλεία, η συνήθης διαδικασία περιλαμβάνει την κινητοποίηση ενός αριθμού φορέων και υπηρεσιών με σκοπό τη διασφάλιση της ασφαλούς μετακίνησης του ασθενούς στα ψυχιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας. Η μετακίνηση του ασθενούς γίνεται συνοδεία αστυνομικών και ιατρού με ότι αυτό συνεπάγεται για την ομαλή λειτουργία του αστυνομικού τμήματος και του κέντρου υγείας όπου αυτοί εργάζονται. Πρόκειται για μια διαδικασία εξαιρετικά χρονοβόρα και δαπανηρή που βαραίνει τόσο τον οικογενειακό προϋπολογισμό του ασθενούς όσο και τους κρατικούς φορείς. Επιπροσθέτως, το «κόστος» των ακούσιων νοσηλειών συμπεριλαμβάνει συναισθηματική επιβάρυνση και στιγματισμό του ασθενούς και της οικογένειάς του από την εισαγωγή και νοσηλεία σε ψυχιατρείο, οικονομικό κόστος για τους ανωτέρω, πιθανή παραμονή του ασθενούς στο κρατητήριο και αποκοπή του από την κοινότητα.

Ωστόσο, η λειτουργία της Κινητής Μονάδας Ψυχικής υγείας ΝΑ Κυκλάδων εδώ και 8 έτη έχει διαφοροποιήσει σημαντικά την παραπάνω κατάσταση, με πολλαπλασιαστικά οφέλη τόσο για τον πάσχοντα και για την οικογένεια του όσο και για την ευρύτερη κοινότητα, ανάγοντας τα οφέλη αυτά στην σφαίρα του συλλογικού συμφέροντος. Στο πλαίσιο της εφαρμογής των αρχών της Κοινοτικής Ψυχιατρικής, με τη χρήση του συστήματος της τηλεψυχιατρικής και με την συνεργασία των εμπλεκομένων φορέων έχει επιτύχει την αποφυγή της ακούσιας νοσηλείας για πλήθος ψυχιατρικών επειγόντων περιστατικών. Αυτό κατέστη δυνατό μέσω της έγκαιρης παρέμβασης των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, της κατ’ οίκον ή της βραχείας νοσηλείας του ασθενούς στο Γενικό Νοσοκομείο Νάξου και της μετέπειτα παρακολούθησης του από την ΚΛΙΜΑΚΑ.

Το θέμα της ακούσιας νοσηλείας αφορά το σύνολο των υπηρεσιών που εμπλέκονται  στους άξονες της δημόσιας υγείας, δημόσιας ασφάλειας και του γενικότερου συστήματος. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει ότι τα συμφέροντα και οι θεωρήσεις είναι κοινά. Ενώ, η ελληνική νομοθεσία στο εν λόγω ζήτημα θεωρείται από τις προοδευτικότερες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δεν προβλέπεται θεσμικά εναλλακτική θεραπευτική πρόταση από την ακούσια νοσηλεία. Καταδεικνύεται, λοιπόν, άμεσα και επιτακτικά η αναγκαιότητα ενός εναλλακτικού μέτρου, το οποίο, όμως, βρίσκει μπροστά του τους τοίχους της έλλειψης κοινωνικών πόρων αλλά και της απροθυμίας των κοινοτικών φορέων.
Τα υπερβολικά υψηλά ποσοστά ακούσιων εγκλεισμών στην Ελλάδα (40%-50% των εισαγωγών) συγκριτικά με τα αντίστοιχα σε ευρωπαϊκό επίπεδο (7%- 8%) αποτυπώνουν την πραγματικότητα εκατοντάδων συμπολιτών μας, των οποίων, λόγω της έλλειψης εναλλακτικών παρεμβάσεων, η προσωπική ελευθερία περιορίζεται σε χώρους αστυνομικής κράτησης, οι οικογένειες και το περιβάλλον επιβαρύνεται από το στίγμα της ακούσιας νοσηλείας αλλά και το οικονομικό κόστος αυτής, εν τέλει, η ποιότητα ζωής τείνει να μηδενιστεί.

Ζητούμενο εξακολουθεί να παραμένει μία περίθαλψη που να πραγματοποιείται σε καθεστώς προστατευόμενης ή εγγυημένης ελευθερίας, καθώς και μία ελευθερία που βιώνεται  σε ένα καθεστώς αξιοπρεπούς κοινωνικής περίθαλψης και εξασφαλισμένης θεραπείας. Αν και το δικαίωμα στην περίθαλψη αναγνωρίζεται καθολικά, ο δρόμος που οδηγεί στη διασφάλιση μίας αποτελεσματικής και παράλληλα αξιοπρεπούς φροντίδας για όλους τους ψυχικά πάσχοντες είναι ακόμα μακρύς.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: