To φορτίο των φροντιστών στη νόσο Αλτσχάιμερ

Τα συμπτώματα και η εξέλιξη της νόσου Αλτσχάιμερ,τονίζουν τον  ιδιαίτερα σημαντικό το  ρόλο της έγκαιρης διάγνωσης. Η εκφυλιστική πορεία της νόσου καθιστά τον ασθενή στα τελευταία στάδια πλήρως εξαρτημένο από το άτομο που το φροντίζει και στο γεγονός αυτό έρχεται να προστεθεί το συναισθηματικό φορτίο που βιώνει ο φροντιστής βλέποντας την προσωπική του ζωή να παραμελείται και το αγαπημένο του πρόσωπο να νοσεί όλο και περισσότερο με την πάροδο του χρόνου. Αναμφοσβήτητα, το να είσαι φροντιστής είναι σκληρή και απαιτητική δουλειά. Στην Αλτσχάιμερ συνεπώς τα άτομα που  χρειάζονται βοήθεια και υποστήριξη είναι τουλάχιστον δυο :  ο ασθενής και το άτομο που φροντίζει τον ασθενή.

Στην Ελλάδα οι φροντιστές των ανοικών  ασθενών είναι συνήθως μέλη της οικογένειας και σπανιότερα φίλοι, γείτονες και επαγγελματίες. Μόνο το 1% των ατόμων άνω των 65 ετών ζουν σε οίκους ευγηρίας ή άλλα ιδρύματα. Το γεγονός αυτό, μεταφράζεται σε σημαντική επιβάρυνση των φροντιστών.

Η νόσος Αλτσχάιμερ εξελίσσεται προοδευτικά και συνοδεύεται από αλλαγές στη συμπεριφορά, το συναίσθημα , την προσωπικότητα και τη κινητικότητα του ασθενούς.

Οι αλλαγές στη συμπεριφορά ενός ατόμου που πάσχει από άνοια είναι πολύ συνηθισμένες και το γεγονός αυτό μπορεί να προκαλέσει ιδιαίτερο άγχος στους φροντιστές ιδιαίτερα αν ο ασθενής γίνεται επιθετικός. Πρώτα από όλα, για οποιαδήποτε ανησυχία σας σχετικά με  αλλαγές της συμπεριφοράς θα πρέπει να απευθύνεστε στο γιατρό που παρακολουθεί τον ασθενή, ο οποίος και θα μπορέσει να διακρίνει την πιθανότητα να συνυπάρχει κάποια ψυχιατρική ασθένεια.  Να θυμάστε ότι ο ασθενής δεν κάνει σκόπιμα το «δύσκολο» διότι δεν μπορεί να ελέγξει τη συμπεριφορά του. Είναι απαραίτητο να εξασφαλίσετε ένα ήρεμο και χωρίς άγχος περιβάλλον όπου το άτομο θα ακολουθεί μια γνωστή ρουτίνα προκειμένου να διευκολυνθούν οι καθημερινές του δραστηριότητες. Η δυσφορία των ασθενών επιτείνεται σε άγνωστα περιβάλλοντα όταν η αίσθηση του προσανατολισμού αρχίζει να μειώνεται. Το ίδιο συμβαίνει σε καταστάσεις όπου το άτομο αδυνατεί να ανταπεξέλθει με αποτέλεσμα να βιώνει    άγχος και αισθήματα απογοήτευσης.

Κάποια από τα συμπτώματα της άνοιας τύπου-Αλτσχάιμερ όπως η απώλεια μνήμης και η άσκοπη περιπλάνηση καθιστούν αναγκαίο να βεβαιωθείτε ότι ο ασθενής είναι ασφαλής μέσα στο σπίτι. Για το λόγο αυτό καλό θα ήταν να μην αλλάζετε δραστικά το χώρο στον οποίο κινείται και ζει ο ασθενής αλλά να προχωρήσετε μόνο σε εκείνες τις αλλαγές που είναι απαραίτητες για την ασφάλεια του ασθενούς. Επιπλέον, οι αλλαγές αυτές θα πρέπει να γίνονται σταδιακά παρακολουθώντας την εξέλιξη της νόσου. Οι ασθενείς συνηθίζουν να κρύβουν αντικείμενα σε απίθανα μέρη, τα οποία μετά δεν θυμούνται γι’ αυτό κάποια χρήσιμα μικρο-αντικείμενα, όπως κλειδιά, πρέπει να τοποθετούνται σε ασφαλή μέρη.

Η επιθετικότητα είναι επίσης αυξημένη στα ανοικά άτομα και μπορεί να είναι σωματική, όπως χτυπήματα, ή προφορική, όπως χρήση υβριστικής γλώσσας. Η επιθετική συμπεριφορά είναι συνήθως έκφραση θυμού, φόβου ή εκνευρισμού. Μερικές χρήσιμες κατευθύνσεις για να αντιμετωπίσετε μια κρίση επιθετικότητας είναι:

  • Μην χάνετε την ψυχραιμία σας
  • Μην το μαλώνετε γιατί σύντομα θα τα έχει ξεχάσει όλα
  • Τραβήξτε την προσοχή του / της σε κάτι άλλο π.χ. να δει τηλεόραση, να κάνει μια απλή χειρωνακτική δουλειά
  • Εάν η επιθετικότητα είναι συχνή, ζητήστε τη βοήθεια του γιατρού σας. Υπάρχουν φάρμακα που μπορούν να βοηθήσουν
  • Εάν χάνετε τον αυτοέλεγχο σας μην αισθάνεστε τύψεις. Εάν όμως αυτό συμβαίνει συχνά, τότε και εσείς χρειάζεστε βοήθεια ή τουλάχιστον την ευκαιρία να «ξαναγεμίσετε τις μπαταρίες σας»
  • Προσπαθήστε να ανακαλύψετε τι προκαλεί την επιθετικότητα: τι άλλαξε στο περιβάλλον τις τελευταίες μέρες; Μήπως υπάρχει κάποια σωματική αιτία (πόνοι, πυρετός);

Η απώλεια της ικανότητας της επικοινωνίας είναι ένα από τα δυσκολότερα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν τα άτομα με άνοια και οι οικογένειες τους. Ο ασθενής δυσκολεύεται να βρει τις κατάλληλες λέξεις ώστε να εκφραστεί, πολλές φορές δεν καταλαβαίνει τι λέτε, οι ικανότητα γραφής και ανάγνωσης επιδεινώνονται και μπορεί να αδυνατεί να περιγράψει τα συναισθήματα του. Είναι σημαντικό να ελέγξετε ότι δεν έχουν επηρεαστεί η ακοή και η όραση γιατί τότε ίσως κριθεί απαραίτητη η χρήση γυαλιών και ακουστικών βαρηκοΐας.

Σύμφωνα με το εγχειρίδιο φροντιστών της εταιρείας νόσου Αλτσχάιμερ και συναφών διαταραχών ορισμένα από τα συναισθήματα που μπορεί να νιώσει ο φροντιστής είναι λύπη, ενοχή, θυμός, ντροπή και μοναξιά. Πρόκειται για φυσιολογικές αντιδράσεις σε μια οδυνηρή πραγματικότητα καθώς το άτομο που φροντίζει τον ασθενή εμπλέκεται σε ένα διαρκή και συναισθηματικά φορτισμένο αποχαιρετισμό του αγαπημένου του προσώπου το οποίο στα τελευταία στάδια της ασθένειας του δεν αναγνωρίζει πρόσωπα ούτε είναι σε θέση να επικοινωνήσει. Η κατανόηση και αποδοχή των συναισθημάτων μπορεί να διευκολύνει σημαντικά το δύσκολο έργο του φροντιστή και να τον κινητοποιήσει να αναζητήσει βοήθεια και από άλλα άτομα όταν αυτή είναι απαραίτητη.

10 ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ

1.    Κερδίστε την προσοχή του ασθενούς
2.    Μιλάτε καθαρά, σύντομα, με σαφείς προτάσεις
3.    Να είστε πρόθυμος να επαναλαμβάνετε και να τροποποιείτε τις φράσεις σας
4.    Χρησιμοποιείται την απλή καθομιλουμένη γλώσσα
5.    Κρατείστε φιλικό τον τόνο της φωνής σας δείχνοντας συμπάθεια
6.    Ρωτάτε απλές ερωτήσεις
7.    Αποφύγετε τις παιδικές κουβεντούλες
8.    Αποφύγετε τα επίθετα-για σαφήνεια χρησιμοποιείτε ονόματα
9.    Επαινέστε και ενθαρρύνετε τον ασθενή
10.    Δείξτε στοργή

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: