Μονόδρομος η ακούσια νοσηλεία;

Σύμφωνα με το Ν2071/1992 αρθ.95 οι προϋποθέσεις για ακούσια νοσηλεία πρέπει να πληρούν τα εξής κριτήρια:

  1. Να πάσχει το άτομο από ψυχική διαταραχή.
  2. Να μην ικανός ο ασθενής να κρίνει για το συμφέρον της υγείας του
  3. Η έλλειψη νοσηλείας του ατόμου θα έχει ως συνέπεια να αποκλεισθεί η θεραπεία του ή να επιδεινωθεί η κατάσταση της υγείας του
  4. Η νοσηλεία του ατόμου είναι απαραίτητη για να αποτραπούν πράξεις βίας κατά του ιδίου ή τρίτων.

Την εξέταση για αναγκαστική νοσηλεία μπορεί να την ζητήσουν συγγενείς πρώτου βαθμού εξ αίματος, σύζυγοι, συγγενείς μέχρι τρίτου βαθμού, επιμελητές ορισμένοι από το δικαστήριο και σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτεπάγγελτα ο ίδιος ο εισαγγελέας. Γενικότερα η προσφυγή στην ακούσια νοσηλεία αποτελεί ή θα έπρεπε να αποτελεί την έσχατη λύση και αυτό αποδίδεται σε ένα πλήθος παραγόντων.

Ένας σημαντικός στόχος και επομένως ένας από τους βασικότερους δείκτες αξιολόγησης των παρεχόμενων υπηρεσιών της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας ΝΑ Κυκλάδων,   είναι η πρόληψη των υποτροπών των ψυχικών διαταραχών και η μείωση των νοσηλειών σε ψυχιατρικό νοσοκομείο- ιδιαίτερα των ακούσιων νοσηλειών. Για το λόγο αυτό και στο πλαίσιο της κοινοτικής ψυχολογίας και της ψυχιατρικής,  το έργο της μονάδας κατευθύνεται τόσο προς τη τακτική παρακολούθηση περιστατικών με σοβαρές ψυχικές διαταραχές, όσο και στην ευαισθητοποίηση της κοινότητας για θέματα ψυχικής υγείας.

Η διαδικασία που ακολουθείται προκειμένου να νοσηλευθεί ένας ασθενής, κάτοικος των ΝΑ Κυκλάδων σε Ψυχιατρικό Νοσοκομείο της Αθήνας περιλαμβάνει μια δέσμη ενεργειών με εν δυνάμει εξαιρετικά στιγματιστικό χαρακτήρα. Ο ασθενής μεταφέρεται, πολλές φορές με χειροπέδες, συνοδεία αστυνομικών και γιατρού ενώ σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει άμεσα δρομολόγιο μπορεί να χρειαστεί η παραμονή του στο κρατητήριο. Το άτομο που έχει νοσηλευτεί καθώς και η οικογένειά του στιγματίζεται κοινωνικά- ο ψυχικά ασθενής θεωρείται λανθασμένα ως μη ικανός για εργασία, κοινωνικότητα και ισότιμη κοινωνική ένταξη.

Επιπλέον, οι αρνητικές εμπειρίες που φέρει το άτομο από τη κάθε νοσηλεία, μπορούν να οδηγήσουν στην άρνηση του ατόμου να λάβει εξωνοσοκομειακή ψυχιατρική παρακολούθηση. Αν γενικά οι ψυχικά ασθενείς κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους αισθάνονται ότι βρίσκονται σε θέση αδυναμίας και ιδρυματοποίησης, χωρίς εναλλακτικές λύσεις και όταν η νοσηλεία τους γίνεται παρά τη θέλησή τους, είναι πολύ πιθανόν να απομακρυνθούν από υπηρεσίες ψυχικής υγείας μετά το εξιτήριο τους, εγκαινιάζοντας με αυτό το τρόπο έναν φαύλο κύκλο ακούσιων νοσηλειών, που οδηγούν στη κακή πρόγνωση και πορεία της υγείας του ατόμου. Γενικότερα, ο αριθμός των ακούσιων νοσηλειών, η διάγνωση ενός ασθενούς και κυρίως η ποιότητα της παρεχόμενης θεραπείας κατά τη διάρκεια της ακούσια νοσηλείας φαίνεται να είναι από τους σημαντικότερους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο για περισσότερες ακούσιες νοσηλείες.

Αξιοσημείωτο είναι και το οικονομικό κόστος των ακούσιων νοσηλειών όταν σε αυτό συμπεριλάβουμε το κόστος μεταφοράς και νοσηλείας, τις χαμένες εργάσιμες μέρες, την απόσπαση αστυνομικών και ιατρών από την υπηρεσία τους προκειμένου να συνοδεύσουν τον ασθενή κλπ.

Ωστόσο, η λειτουργία της Κινητής Μονάδας Ψυχικής υγείας ΝΑ Κυκλάδων εδώ και 8 έτη έχει διαφοροποιήσει σημαντικά την παραπάνω κατάσταση, με πολλαπλασιαστικά οφέλη τόσο για τον πάσχοντα και για την οικογένεια του όσο και για την ευρύτερη κοινότητα, ανάγοντας τα οφέλη αυτά στην σφαίρα του συλλογικού συμφέροντος. Στο πλαίσιο της εφαρμογής των αρχών της Κοινοτικής Ψυχιατρικής, με τη χρήση του συστήματος της τηλεψυχιατρικής και με την συνεργασία των εμπλεκομένων φορέων έχει επιτύχει την αποφυγή της ακούσιας νοσηλείας για πλήθος ψυχιατρικών επείγοντων περιστατικών. Αυτό κατέστη δυνατό μέσω της έγκαιρης παρέμβασης των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, της κατ’ οίκον ή της βραχείας παραμονής του ασθενούς στα κατά τόπους Κέντρα Υγείας και της μετέπειτα παρακολούθησης του στην υπηρεσία μας.

Παρακάτω αναφέρουμε ένα πρόσφατο χαρακτηριστικό παράδειγμα όπου οι συντονισμένες ενέργειες των εμπλεκομένων φορέων και της κοινότητας κατέστησαν εφικτή την αποφύγη της ακούσιας νοσηλείας.

Ο Τ.Χ. 48 ετών μπαίνοντας σε μια παραληρηματικού τύπου διαδικασία προβαίνει σε κλοπές οχήματων, συλλαμβάνεται από την αστυνομία και κατόπιν μεταφέρεται στο Κέντρο Υγείας όπου στο πλαίσιο ενός συγχυτικού επεισοδίου επιτίθεται στο νοσηλευτικό προσωπικό. Ο διευθυντής του Κέντρου Υγείας σε συνεργασία με το επιστημονικό προσωπικό της Κινητής Μονάδας εξετάζουν τον ασθενή και παρεμβαίνουν θεραπευτικά με τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής και τη βραχεία νοσηλεία του στο Κ.Υ. προκειμένου να αποφευχθεί η ακούσια νοσηλεία.  Καθ’ όλη τη διαδικασία υπήρξε στενή συνεργασία με την αστυνομία, τα μέλη της τοπικής κοινότητας που γνώριζαν τον πάσχοντα καθώς και με το φιλικό και οικογενειακό του περιβάλλον. Τελικά, έπειτα από 48ωρη συνεχή παρακολούθηση, ο ασθενής  σε ύφεση επιστρέφει σπίτι του και η θεραπεία συνεχίζεται κατ’ οίκον.

Με γνώμονα όλα τα παραπάνω, καταφέραμε να αντιμετωπίσουμε με επιτυχία για άλλη μία φορά στη Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας ένα επείγον περιστατικό, αποφεύγοντας την εισαγγελική παρέμβαση για ακούσια νοσηλεία, πάντα σε συνεργασία με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στο νησί της Σαντορίνης. Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε για τη συνεργασία τόσο τον Διευθυντή του Κέντρου Υγείας Θήρας κ. Κελλίδη Χαράλαμπο, όσο και το υπόλοιπο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, που παρά τις δυσκολίες που ανιμετωπίζουν καθημερινά στη λειτουργία του Κέντρου Υγείας Θήρας, έγιναν συνοδοιπόροι στο ταξίδι μας προς την ευαισθητοποίηση της κοινότητας για την ψυχική υγεία.

Γιώτα Τούμπα

Κλινικός Ψυχολόγος

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: